Giò chả chứa hàn the gây nhiễm độc cho thai nhi và trẻ nhỏ

  07/03/2016

  Nguyễn Hữu Tài

Ngày nay, vấn đề về an toàn thực phẩm luôn là mối quan tâm của người tiêu dùng. Nhưng để có lợi nhuận cao thì người sản xuất sẵn sàng bỏ qua các quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm. Giò chả là một trong những món ăn ngon, tiện dụng, tuy nhiên hiện nay vấn đề sử dụng hàn the trong sản xuất giò chả vẫn còn mặc dù đây là chất không có trong danh mục các chất được Bộ Y tế cho phép dùng trong chế biến thực phẩm. 

TS Trần Quang Tùng, Viện Kỹ thuật hóa học (ĐH Bách Khoa Hà Nội) cho biết, hàn the là tên gọi dân gian của hóa chất có công thức Na2B4O7.10H2O (natri tetraborax decahyđrat). Đây là chất chống oxy hóa và có tính sát trùng nhẹ. Hóa chất này trước đây được sử dụng trong công nghiệp thực phẩm do một số ưu điểm, như có thể giữ thực phẩm được tươi ngon trong thời gian dài không bị ôi thiu nên hay được dùng để ướp cá, thịt.

Bên cạnh đó, hàn the cũng có thể làm tăng độ dẻo của thực phẩm, do vậy, thường được cho vào bún, phở, giò, nem chua… Tuy nhiên, sau năm 1990, rất nhiều nước đã cấm tuyệt đối việc sử dụng chất này trong chế biến thực phẩm trong đó có EU, Mỹ, Canada, Nhật, Việt Nam…

BS Nguyễn Xuân Mai (Viện Vệ sinh y tế công cộng TPHCM) chia sẻ: Các loại tôm, cá, thịt tươi bày bán ở các chợ hiện nay, phơi nắng, phơi gió suốt cả ngày mà vẫn giữ màu tươi nguyên chính nhờ chất bảo quản, trong đó chủ yếu là có ướp hàn the. Hàn the cũng được tìm thấy trong khá nhiều sản phẩm như giò sống, chả lụa, mì sợi bán ở các quán trên đường phố...

Ngoài thị trường thì việc mua hàn the là rất dễ dàng, nên người sản xuất sẵn sàng  sử dụng để sản phẩm ngon và đẹp mắt hơn. Tuy nhiên về hàm lượng sử dụng và các thông tin về hàn the thì không ai biết một cách chính xác. 

Vậy làm sao để nhận diện được giò chả có hàn the?

TS Trần Quang Tùng phân tích: “Khi vào trong cơ thể, hàn the tác dụng với axit trong dịch vị dạ dày giải phóng ra axit boric. Hoạt chất này có tác dụng ức chế thực bào, làm giảm sức đề kháng của cơ thể, nó có đặc tính gắn kết với thực phẩm làm cho thực phẩm khó được tiêu hóa hơn bình thường rất nhiều”. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, hàn the không bị thải loại hoàn toàn mà nó có khả năng tích tụ lên đến 15% lượng tiếp nhận vào cơ thể. Điều này về lâu dài sẽ gây ngộ độc mãn tính, dần dần làm suy thận, suy gan dẫn đến tình trạng da xanh xao, biếng ăn, cơ thể suy nhược. Thậm chí còn làm teo tinh hoàn, vô sinh hoặc các tai biến hệ tiêu hóa đối với ai sử dụng nhiều.

Vì các lý do đó, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã lên án gay gắt hành vi dùng hàn the trong chế biến thực phẩm. Hàn the không có trong danh mục các chất được Bộ Y tế cho phép dùng chế biến thực phẩm do tính độc hại của nó. TS Trần Quang Tùng nhấn mạnh: “Trẻ em dùng hàn the lâu ngày dẫn đến sự phát triển chậm trong tuổi trưởng thành. Phụ nữ mang thai nếu bị nhiễm độc hàn the thì dư lượng hàn the có thể được thải trừ qua rau thai và sữa, gây nhiễm độc tới thai nhi và trẻ nhỏ”.

 Giò chả ngon sẽ có mùi thơm nhẹ, có vị thơm nồng của thịt hòa với mùi lá gói. Khi cắt ra có màu trắng ngà hơi ngả sang màu hồng nhạt, bề mặt có nhiều lỗ rỗ, nhìn miếng giò mịn và hơi ươn ướt. Chả ngon khi ăn không bở và không quá khô cứng, có vị thơm của thịt.

Các chuyên gia cho biết, hàn the có tính kiềm nên khi tác dụng với giấy nghệ (giấy thử ngâm nước nghệ tươi rồi phơi khô) sẽ làm giấy nghệ chuyển màu. Vì vậy, muốn thử xem thực phẩm bánh đúc, giò chả… có hàn the không, có thể lấy miếng giấy nghệ ấn vào bề mặt sản phẩm. Sau một phút quan sát, nếu thấy giấy nghệ chuyển từ màu vàng sang đỏ thì kết luận, giò có hàn the.

HÃY LÀ NGƯỜI TIÊU DÙNG THÔNG MINH ĐỂ ĐẢM BẢO SỨC KHỎE CHO GIA ĐÌNH VÀ NHỮNG NGƯỜI XUNG QUANH.